FOS – BẠN ĐỒNG HÀNH CỦA LỢI KHUẨN ĐƯỜNG RUỘT

FOS – BẠN ĐỒNG HÀNH CỦA LỢI KHUẨN ĐƯỜNG RUỘT

FOS – bạn đồng hành của lợi khuẩn đường ruột

FOS là viết tắt của Fructo Oligo Saccharid là chất tiền sinh – một trong các prebiotic được đánh giá là hữu ích với các chủng lợi khuẩn đường ruột, có ích cho sức khỏe.

Vậy PREBIOTIC là gì? Tại sao chúng giúp ích cho các lợi khuẩn đường ruột?

Hệ tiêu hóa của chúng ta chứa thường trực 400 loại vi khuẩn khác nhau với tổng số trên 100.000 tỉ vi khuẩn. Chúng là những vi khuẩn có ích, tạo thành hệ vi sinh vật đường ruột, đóng vai trò quan trọng với sức khỏe của mỗi người.

Prebiotics được định nghĩa là: “ một thành phần lên men chọn lọc, cho phép những thay đổi cụ thể, cả về thành phần hoặc hoạt động của hệ vi sinh vật trong hệ tiêu hóa mà lợi ích nó mang lại cho vật chủ là tình trạng sức khỏe lành mạnh”. Prebiotic ít bị tiêu hóa và hấp thu ở dạ dày và ruột non, được vận chuyển đến ruột già gần như nguyên vẹn về mặt cấu trúc, nơi chúng được lên men dưới tác dụng của hệ vi khuẩn bám trên thành ruột già.

Hay hiểu một cách đơn giản, prebiotic là nguồn thức ăn cho vi sinh vật sống hữu ích ở ruột già, kích thích chọn lọc và hỗ trợ một số chủng vi khuẩn có lợi như Bifidobacteria hay Lactobacili…, làm giảm số lượng một số chủng vi khuẩn có hại như Escheriachili coli, Clostridia.

Có hai loại prebiotic. Một là prebiotic tự nhiên tìm thấy chủ yếu các loài thực vật như chuối, măng tây, đậu, đậu nành, yến mạch, lúa mì, lúa mì nguyên cám, tỏi … như Fructo Oligo Saccharid ( FOS), inulin hoặc từ sữa động vật như Galactooligosaccharid ( GOS)… Hai là loại prebiotic tổng hợp.

Hiện nay, FOS chính là một trong các prebiotic được sử dụng phổ biến nhất.

Giới thiệu về FOS

FOS là một chuỗi oligosacharid ngắn bao gồm các phân tử D – fructose và D- glucose dài từ 3 đến 5 monosacharid. Vì FOS các phân tử đường trong cấu trúc nên chúng có vị ngọt dịu. FOS tan nhanh trong nước, có độ nhớt thấp, rất ít hấp thu qua ruột non (<10%), phần lớn đi xuống đại tràng.

Ở đại tràng, các vi khuẩn “thân thiện, có ích” (thuộc nhóm Bifidobacteria, Lactobacilli) sẽ giúp FOS lên men để tạo acid lactic và các Acid Béo Chuỗi Ngắn (viết tắt: ABCN) như các acid acetic, propionic, butyric. Chính ABCN lại giúp vi khuẩn có ích tăng sinh, môi trường đại tràng sẽ bị toan hóa (giảm pH) để diệt vi khuẩn có hại, giúp duy trì và hồi phục vi khuẩn chí trở lại cân bằng, góp phần đẩy lùi các chủng vi khuẩn gây hại.

FOS

Công dụng của FOS

Công dụng của FOS thì nhiều vô kể, nhưng dưới đây là các công dụng chính:

Hạn chế ung thư đường ruột:

Các nghiên cứu trên động vật cho thấy, FOS có khả năng chống ung thư, làm giảm đáng kể sự hình thành các khối u đường ruột.

– Bổ sung FOS và lactulose trong chế độ ăn uống sẽ tăng sản xuất globulin miễn dịch niêm mạc ruột, hạn chế được viêm nhiễm đường ruột ở trẻ em và người già

Giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ nhỏ:

Các oligosaccharide trong đó có FOS là yếu tố tiền sinh trong sữa mẹ và làm tăng mức độ sử dụng lợi khuẩn đường ruột Bifidobacteria của trẻ sơ sinh bú sữa mẹ so với trẻ sơ sinh bú chai giả. Sau cuộc thử nghiệm lặp đi lặp lại nhiều lần ở trẻ sơ sinh thì các ủy ban về khoa học thực phẩm của châu Âu đã đồng ý thêm một hỗn hợp FOS trong công thức ( gồm 10% mạch ngắn và 90% mạch dài) thêm vào sữa bột của trẻ em cho trẻ sơ sinh là an toàn. Việc kích thích chủng Bifidobacteria phát triển được coi là góp phần vào giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn cho cơ thể theo hai cơ chế sau:

+ Hoạt động như một bẫy bám dính, lôi kéo các chủng vi khuẩn gây hại vào, không cho chúng cộng sinh trong niêm mạc ruột và phát triển nữa.

+Là thức ăn, tạo môi trường cho lợi khuẩn phát triển, qua đó cũng ức sự phát triển ( về mặt dinh dưỡng và môi trường sống) của những vi khuẩn có hại, giúp ổn định đường tiêu hóa.

Táo bón

Quá trình lên men các prebiotics trong đó có FOS giúp làm tăng số lượng lợi khuẩn đường ruột dẫn đến kích thích nhu động ruột, dạ dày; làm tăng khối lượng phân, giảm tình trạng táo bón.

Bệnh viêm ruột

Khi trẻ bị viêm ruột, FOS hoạt động làm tăng chủng lợi khuẩn bifidobacteria, cũng như tăng khả năng miễn dịch của trẻ ở tháng thứ 1 và 2.

Các nghiên cứu ở động vật cũng cho thấy rằng FOS giúp cải thiện được mức độ viêm niêm mạc.

Các lợi ích khác của FOS: Chống sâu răng do FOS ức chế hoạt động của vi khuẩn sâu răng trong miệng, giảm cholesterol, cải thiện sự hấp thu khoáng…

Liều lượng

Hiện nay vẫn chưa có một khuyến cáo chính thức về liều lượng prebiotic chính xác cần bổ sung hàng ngày. Tuy nhiên liều dùng từ 4-20g/ngày cho thấy tính hiệu quả ở người trưởng thành. Liều dùng tối thiểu của FOS để đẩy mạnh sự phát triển của hệ vi khuẩn bifidobacteria là 4g/ngày. Ngược lại, liều dùng cao hơn 20g/ngày có thể gây ra các tác dụng phụ như hiện tượng đầy hơi hay chướng bụng.

Như vậy, việc bổ sung FOS hàng ngày thông qua các nguồn thức ăn như chuối, măng tây, đậu, đậu nành, yến mạch, lúa mì …  hoặc các thực phẩm bổ sung khác là cần thiết cho một hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Nguồn: Dimistris Chralampopoulos, Robert Rastall, Springerlink – Prebiotics and probiotics science and Technology

            Theo GS. TSKH Hoàng Tích Tuyền trên website Healthplus.vn

Xem thêm >> Vai trò của FOS trong Diếp cá vương Gold – Táo bón trẻ em.

Bình luận

Share this post